Đối thoại với Củng Lợi (35)
Tác giả: Lý Nhĩ Uy
Người dịch: Nguyễn Lệ Chi
17. Quen biết Tôn Chu từ năm 16 tuổi:
LNU: Cô nhận xét thế nào về phương thức làm việc và năng lực đạo diễn của Tôn Chu?
Củng Lợi: Từ bắt đầu quen Tôn Chu từ năm 16 tuổi, tại Đài TH Sơn Đông. Lúc đó, anh làm quay phim, còn tôi đang là học sinh cấp ba. Có một nữ đạo diễn tên là Tịch Vu Minh muốn làm một bộ phim truyền hình về đề tài học sinh cấp ba nên cần tìm một số diễn viên quần chúng. Tôn Chu giới thiệu: “Có một học sinh tên là Củng Lợi ngoại hình cũng khá, cho nói một câu thoại đi”. Thế là trong bộ phim truyền hình đó, tôi xuất hiện trong một cảnh và nói một câu thoại. Cả nhà tôi xem xong đều rất vui. Lúc đó tôi vẫn chưa lên tuổi 17. Sau đó Tôn Chu tự đạo diễn phim Tối Nay Có Bão Tuyết, rất hay. Miêu tả nội tâm phụ nữ rất tốt, rất tinh tế. Sau đó anh làm tiếp phim Tâm Hương. Tôi thấy anh nắm bắt được ngôn ngữ điện ảnh rất chính xác. Khi cùng đóng trong Kinh Kha Thích Tần Vương, lúc thảo luận kịch bản, anh ấy có nhiều phương pháp rất hay. Tôi thấy anh ấy giàu suy nghĩ và rất nhạy cảm. Đặc điểm của anh ấy cũng rất thú vị, đó là từ trước tới giờ chưa hề nói “Tốt” lần nào. Nếu hỏi anh ấy cảm thấy thế nào, anh ấy chỉ đáp “Cũng được”. Tôi hỏi “Cũng được nghĩa là sao?”, anh đáp “Cũng được nghĩa là cũng được chứ sao!”(cười). Anh ấy luôn mong muốn tìm được cách diễn xuất mà trong các phim trước kia của tôi không hề có. Sau này tôi cũng quen dần, khi nào anh ấy nói “Cũng được “ thì phải hiểu là “Được rồi”. Tôn Chu cũng là đạo diễn rất giỏi. Mẹ Xinh Đẹp của anh ấy là một bộ phim có không khí hiện đại rất mạnh. Trong đó, anh ấy nắm bắt được rất nhiều thứ đặc biệt, không chỉ đơn thuần là niềm cay đắng. Mặc dù phong cách của các đạo diễn khác nhau nhưng họ đều nhân nhượng cảm nhận của tôi. Bởi vì người diễn viên có những điểm mạnh và điểm yếu riêng, có một số thứ rất khó có thể vượt qua. Các đạo diễn sẽ biết cách phát huy điểm mạnh của tôi, giúp tôi nghiêng về phía nào hơn. Diễn viên là sản phẩm trong tay đạo diễn. Tôi cho rằng một đạo diễn giỏi cần có diễn viên giỏi để thể hiện ý đồ của đạo diễn, và một diễn viên giỏi cũng cần có một đạo diễn giỏi để giúp anh ta phát huy tài năng. Đó là quan hệ giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau. Thấu hiểu được nhau, đó là một duyên phận. Rất khó tìm được trường hợp giữa đạo diễn và diễn viên, nếu người này chỉ cần nói một câu, lập tức người kia đã hiểu được. Phải có duyên với nhau mới hiểu nhau được. Đối với tôi, tôi rất thích nghi với cách gợi ý của Tôn Chu. Không cần anh ấy phải gợi ý nhiều, tôi đã hiểu được anh ấy cần gì. Nhưng khi đối với các diễn viên khác, sự lý giải hoặc thị phạm của anh ấy khiến họ không hiểu nổi, cứ làm loạn cả lên. Tôn Chu là người rất tỉ mỉ. Chỉ cần ánh nhìn của bạn có một chút xíu gìđó không đúng, anh ấy cũng có thể nhận ra. Tôi rất thích điểm này của anh ấy. Anh ấy đúng là một thứ rất mới, có phong cách riêng, rất đặc biệt. Cách quay cũng rất đặc biệt, luôn đem lại cảm giác mới lạ.
18. Hy vọng luôn có những thứ mới mẻ kích thích:
LNU: Cô cũng đã từng hợp tác với một số đạo diễn Hồng Kông, nhưng cho rằng tốt nhất vẫn là cộng tác với các đạo diễn đại lục. Thế nhưng các đạo diễn đại lục có đủ cơ hội cộng tác với cô lại rất ít. Vậy cô có những lựa chọn mới khác không, ví dụ như đạo diễn Vương Gia Vệ, Quan Miên Bằng…?
Củng Lợi: Thực ra tôi luôn mong muốn có những thứ mới mẻ kích thích tôi. Sắp tới tôi sẽ cộng tác với đạo diễn Vương Gia Vệ. Phim của ông ấy nhiều khi không hề có kịch bản, nên tôi rất muốn thử xem sao. Sẽ rất thú vị. Có thể ông ấy sẽ phát hiện được điều gì còn ẩn giấu trên người tôi. Rất nhiều người cũng đã từng nói với tôi rằng: hiện nay Trung Quốc có rất nhiều đạo diễn trẻ, phim của họ cũng rất hay. Tôi cũng rất thích phim của họ và thấy mình có thể cộng tác với họ. Đối với mọi người, đây là sự khích lệ tương trợ lẫn nhau. Không thể nói rằng cứ ai cộng tác với ai thì nhất định sẽ có một quan hệ gì đó. Không đúng như vậy. Nếu được cộng tác với các đạo diễn trẻ hiện nay, tôi sẽ cảm thấy rất vinh dự. Bởi vì họ có những thứ rất khác nhau, rất mới mẻ. Tôi cho rằng nếu hợp tác với họ, tôi sẽ có cảm giác mới, hoàn toàn khác với những lần cộng tác trước đây. Hơn nữa tôi có thể phát huy được rất nhiều mặt chưa được khai thác. Nhưng sự phát huy này đòi hỏi cần có sự kích thích, tác động của đạo diễn, của cả đoàn làm phim.
19. Phim của Vương Gia Vệ có sức quyến rũ:
LNU: Cô bắt đầu chú ý tới đạo diễn Vương Gia Vệ từ lúc nào?
Củng Lợi: Từ phim Đông Tà Tây Độc, A Phi Chính Chuyện. Lúc đó tôi thấy phim của ông, cách quay của ông và cả phong cách tổng thể của ông đều rất kỳ lạ. Tình tiết câu chuyện dường như không có gì mạnh mẽ nhưng bạn vẫn bị thu hút xem hết phim. Và thậm chí ngay cả sau khi xem xong, có thể bạn cũng không biết rốt cuộc phim kể về chuyện gì. Nhưng trong quá trình xem, bạn thấy có rất nhiều thứ mới mẻ, khác hẳntới các phim khác. Cảm nhận đầu tiên của tôi về ông là như vậy. Sau đó, khi tôi làm thành viên Ban giám khảo tại LHP Cannes lần thứ 50, bộ phim Hạnh Phúc Bên Nhau của ông được gửi tới tranh giải. Tôi đã xem bộ phim này rất kỹ và nhận thấy cách ông xử lý diễn xuất cho diễn viên, xử lý cách quay, ánh sáng…đều rất đặc biệt. Tính câu chuyện trong bộ phim này cũng đã mạnh hơn rất nhiều. Sau đó cả Ban giám khảo đã bình chọn ông đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất. Tôi thấy phim của ông có thay đổi rất lớn nhưng phong cách không hề đổi. Ông rất chú trọng dành đất diễn cho diễn viên. Hai nam diễn viên trong Hạnh Phúc Bên Nhau đều đóng rất hay, tôi luôn có ấn tượng về họ như vậy. Dần dần, mọi người đã quen thân nhau hơn. Là một diễn viên, tôi cũng rất muốn được cộng tác với ông ấy một lần để xem dưới tay Vương Gia Vệ, tôi sẽ bị biến đổi ra sao. Vàông cũng hy vọng lý giải được những mặt khác nhau trên con người tôi. Và tiếp theo chỉ là cộng tác nữa thôi !(cười).
LNU: Đạo diễn Vương Gia Vệ luôn đeo cặp kính đen xuất hiện trước công chúng. Mọi người đều nói ông rất kỳ lạ, rất bí ẩn.
Củng Lợi: Khi chúng tôi gặp nhau, ông lại không hay đeo kính đen (cười). Tôi cũng không biết vì sao ông ấy luôn đeo kính đen như vậy, có lẽ là vì mắt ông ấy không được tốt, chứ không phải là cố ý. Kính đen của ông ấy không phải là loại kính đen thông thường, mà là một dạng kính thuốc.
LNU: Ấn tượng của cô về ông ấy ra sao?
Củng Lợi: Con người của đạo diễn Vương Gia Vệ và phim của ông ấy rất khác nhau. Con người ông ấy rất bình thường (cười), không kỳ quái như phim của ông ấy. Giống như một diễn viên lúc thường nhật rất bình lặng, nhưng khi đóng phim lại rừng rực như phát điên. Đạo diễn Vương Gia Vệ lúc thường nhật rất nho nhã, đầu óc rất linh hoạt. Tôi thấy ông ấy còn là một nhà thương mại rất giỏi, một thiên tài nghệ thuật.
LNU: Cô nói ông ấy là nhà kinh doanh giỏi ?
Củng Lợi: Đúng vậy. Không phải phim quay xong là đã xong việc hoặc thích tiêu tiền như thế nào thì tiêu như thế nấy. Ông ấy rất biết cách vận hành, rất giỏi về mặt thương trường. Không giống như một số đạo diễn khác chỉ biết làm phim xong là thôi, các phần khác mặc kệ. Ông ấy rất biết cách quảng cáo, phát hành sản phẩm của mình, biết cách tiêu tiền ở đâu cho xứng đáng. Vì vậy tôi thấy ông ấy thực sự là một đạo diễn rất tháo vát và linh hoạt.
LNU: Vương Gia Vệ là một đạo diễn có cá tính sáng tác riêng. Chỉ quay mỗi một phim Tâm Trạng Khi Yêu mà có thể kéo dài suốt mấy năm, hơn nữa dù sống chết thế nào, ông ấy cũng chịu cho diễn viên xem kịch bản.
Củng Lợi: Tôi thấy ông ấy là một đạo diễn rất nhạy cảm, dễ xúc động. Trong quá trình làm phim, nếu ông ấy cảm thấy không đúng, ông ấy sẽ ngừng lại, suy nghĩ, thậm chí không dùng đến những thước phim được quay trước đó nữa. Để rồi bắt tay quay lại từ đầu. Để làm điều này, nhất định phải rất dũng cảm. Ông ấy cũng rất tôn trọng các nhà quay phim, nhà thiết kế mỹ thuật của mình. Ví dụ khi nhà quay phim nói: “Bối cảnh mà tôi đã chọn không được đúng lắm. Bây giờ tôi có một cấu tứ khác hay hơn. Anh thấy thế nào?”, nếu ông ấy cảm thấy hay, sẽ lập tức cho quay lại từ đầu. Ông ấy thuộc típ đạo diễn như vậy, làm việc gì cũng không ngại ngần, cốt làm sao đạt được cái toàn mỹ nhất. Dù rất nhiều việc không thể đạt được sự hoàn mỹ, nhưng Vương Gia Vệ vẫn cố gắng dốc hết sức để đeo đuổi nó. Cách làm này của ông ấy rất đặc biệt. Vì thế đã có rất nhiều nhà quay phim, nhà thiết kế mỹ thuật giỏi đều tình nguyện cộng tác với ông, bởi vì họ có thể phát huy tài năng bất kỳ lúc nào.
LNU: Có phải đạo diễn Vương Gia Vệ hiện nay đã có công ty sản xuất phim riêng?
Củng Lợi: Đúng vậy, đó là công ty điện ảnh Triết Đông.
LNU: Nếu hợp tác với Vương Gia Vệ, ông có nói sơ qua cho cô về nội dung phim không?
Củng Lợi: Không cần phải nói. Nhất định rằng lần hợp tác với ông sẽ khác hoàn toàn với những lần làm phim trước đây.
