Khích lệ trẻ ham học (25)
Tác giả: Lâm Cách
Nhà xuất bản Thế giới mới, Trung Quốc, 2003.
Dịch giả: Nguyễn Lệ Chi
3. BẢY THÓI QUEN TỐT QUYẾT ĐỊNH THÀNH QỦA HỌC TẬP
3.1 Thói quen hoàn thành theo kế hoạch
Hoàn thành là một dạng nhận thức. “Hoàn” tức là căn cứ vào kế hoạch trong thời gian tự mình quy định để đánh một dấu chấm câu, làm từ đầu tới cuối. “Thành” tức là đã thành công với chất lượng cao, với hiệu quả cao nhất. Chúng ta thường nghe nói “Việc hôm nay chớ để ngày mai”, trên thực tế chính là sự thể hiện tập trung “ý thức hoàn thành”.
Thực ra, “hoàn thành” là một dạng nhu cầu của mỗi con người. Đối với trẻ, việc hình thành “ý thức hoàn thành” về hành vi chính là học một thói quen rất quan trọng trong quá trình học tập.
Tại sao cần phải nhấn mạnh thói quen hoàn thành đúng kế hoạch? Có ba nguyên nhân sau: một là, trình tự của cuộc sống sẽ cung cấp những thói quen có lợi cho học tập. Lập ra mục tiêu, căn cứ theo kế hoạch, có trình tự trên dưới. Như vậy có thể điều chỉnh được tâm trạng của một con người tới được vị trí tốt nhất. Hai là, không ngừng “hoàn thành”. Sau khi dần dần hình thành được thói quen. Cuối cùng chứng minh và không ngừng tích luỹ được sự tự tin của trẻ. Khi tự tin, con người sẽ không còn sợ bất kỳ khó khăn gì. Vì tự tin là trọng tâm của nhân cách. Ba là, “hoàn thành” có thể không ngừng kích thích tiềm năng học tập của trẻ. Tiềm năng chỉ có thể đến trong tình huống không gò ép, và rất thoải mái.
Những yêu cầu cơ bản để nuôi dưỡng thói quen hoàn thành theo kế hoạch là:
Bảo đảm ngủ đủ giấc: Chỉ có ngủ đủ giấc mới có thể bảo đảm được cơ thể phát triển bình thường, mới có thể cung cấp được một cái đầu tỉnh táo, đầy đủ sức khoẻ và tinh thần minh mẫn cho học hành. Bất luận thế nào cũng phải đảm bảo cho các em học sinh tiểu học ngủ đủ 10 tiếng/ngày, học sinh cấp 1, cấp 2 ngủ đủ 9 tiếng/ngày, học sinh cấp 3 ngủ đủ 8 tiếng trở lên/ngày.
Lập kế hoạch: Cùng trẻ định ra những khoảng “thời gian học hành” và “thời gian tự do” mỗi ngày. Năng lực tự khống chế của trẻ còn thấp, do vậy bố mẹ cần phải cùng trẻ lập ra kế hoạch trong tuần và trong ngày. Phải quy định rõ “thời gian học” và “thời gian chơi”. Đồng thời cũng cần phải cho trẻ “thời gian tự do” nhất định, tức là trẻ được tự chủ quyết định làm gì trong khoảng thời gian đó.
Tổng kết mỗi ngày: Giúp trẻ hình thành tổng kết khoảng 10 phút trước khi ngủ. Nội dung gồm “hôm nay đã làm xong những gì?”, “chuyện vui nhất trong ngày là gì”, “tiến bộ lớn nhất đạt được trong ngày là gì?”, “hôm nay đã giúp được ai trong học tập”…
3.2 Thói quen viết cẩn thận
Tác dụng của việc viết cẩn thận ít nhất cũng đem lại hai mặt: một là, giúp tập trung tinh thần và sức lực, điều chỉnh được tâm lý. Khiến một người chìm đắm trong trình tự tư duy. Khi tới kỳ thi, thói quen đã được nuôi dưỡng này sẽ gây được tác dụng tốt. Hai là, giúp nâng cao chất lượng diễn đạt và trình bày bài thi rõ ràng, khúc chiết. Điều này rất có lợi khi giáo viên chấm thi vì gây được tâm lý thoải mái và sự tôn trọng đối với thầy cô. Nhờ đó rất có thể sẽ được chấm thêm vài điểm.
Thực ra, chúng ta đã xem thường rất nhiều thứ cơ bản. Trong tương lai, về cơ bản mọi người sẽ đều đánh máy tính, thêm vào đó việc thi cử ngày nay đều sử dụng nhiều hình thức trắc nghiệm, tác dụng của việc viết chữ ngày càng bị xem nhẹ. Nhưng ngòi bút và tờ giấy vẫn là những công cụ đơn giản nhất để lưu giữ thông tin. Nghĩ tới đâu, có thể viết tới đó, rất hữu dụng, giản tiện hơn so với máy tính.
Viết tay không chỉ là một dạng công cụ, mà còn là một dạng tư duy. Cùng với sự ra đời của thời đại thông tin, dù lợi ích của máy tính có phổ cập rộng rãi tới đâu, viết tay vẫn là một kỹ năng truyền đạt thông tin và kiến thức không thể thiếu được trong cuộc sống hàng ngày. Viết chữ đẹp vẫn là một trong những tố chất cần có của một nhân tài xuất sắc. Kỹ năng cơ bản này có được tác dụng quan trọng trong nhiều lĩnh vực như trong đời sống, trong công việc, trong quan hệ xã hội… Không một máy móc nào có thể đạt được tính nghệ thuật và tính sáng tạo như trong việc viết tay.
Vì thế chúng tôi cho rằng, thói quen viết tay ít nhất cũng đem lại những ý nghĩa cơ bản sau:
Viết cẩn thận là một thể hiện sự trưởng thành cá tính của học sinh. Chúng ta thường nói “Nét chữ, nết người”. Trong một trình độ nhất định, chữ nghĩa phản ánh đặc trưng cá tính của một con người. Có những chữ được viết rất mạnh mẽ, có chữ được viết rất mềm mại hoặc phóng khoáng, bay bổng. Khi viết, trẻ cũng thể hiện được cá tính của mình.
Viết cẩn thận tác động tới sự phát triển toàn diện của cơ thể trẻ. Chữ viết vô cùng quan trọng với trẻ. Đối với những đứa trẻ vừa vào học, quá trình tập viết thực chất là một quá trình phát triển toàn diện. Trong đó bao gồm cả sự phát triển các thớ thịt, sự phối hợp giữa mắt, tai…
Viết cẩn thận kích thích nhân tố phi trí lực của trẻ. Năng lực viết không ngừng được nâng cao, có thể khiến trẻ cẩn thận với sự vật, biết coi trọng sự giản dị. Và từ nội tâm sẽ xuất phát việc đeo đuổi một thứ tương đối toàn mỹ. Nó cũng có tác dụng thúc đẩy rất tốt đối với các nhân tố phi trí lực.
Nguyên tắc giáo dục
Cùng với sự ra đời của thời đại thông tin, dù lợi ích của máy tính có phổ cập rộng rãi tới đâu, viết tay vẫn là một kỹ năng truyền đạt thông tin và kiến thức không thể thiếu được trong cuộc sống hàng ngày. Viết chữ đẹp vẫn là một trong những tố chất cần có của một nhân tài xuất sắc. Kỹ năng cơ bản này có được tác dụng quan trọng trong nhiều lĩnh vực như trong đời sống, trong công việc, trong quan hệ xã hội… Không một máy móc nào có thể đạt được tính nghệ thuật và tính sáng tạo như trong việc viết tay.
Viết cẩn thận có thể giúp trẻ trầm tĩnh hơn. Trong quá trình viết cẩn thận, và khi trẻ cảm nhận được chữ nào đặc biệt đẹp, kết cấu đặc biệt hợp lý, nó sẽ có một cảm giác về cái đẹp, từ đó sẽ tác động tới tâm tư tình cảm của trẻ. Khi trẻ viết ngoáy, nhìn không rõ, thực ra đó chỉ là một hiện tượng bề ngoài. Còn những thứ bên trong có thể còn hời hợt hơn đứa trẻ. Bởi nó đã không chuyên tâm trong khi làm. Thói quen viết cẩn thận có thể tạo dựng được tính cách cho trẻ và một thái độ tích cực đối với sự việc, con người và cuộc sống.
Rất nhiều chuyên gia giáo dục đều nghiên cứu cách làm thế nào để giúp trẻ bồi dưỡng được thói quen viết cẩn thận. Ví dụ chuyên gia phương pháp học tập theo kiểu bậc thang-thầy giáo Trình Hồng Huân- đã từng nêu ra một số phương pháp như sau. Trước tiên bố mẹ cần phải có ý thức viết tay. Đồng thời cần có quan điểm chính xác, phải chú ý tới tư thế ngồi viết của con. Giúp trẻ nuôi dưỡng thói quen đúng đắn, ví dụ trẻ viết tay sai quy cách càng nhiều, có thể càng có hại tới quá trình phát triển của trẻ, chẳng hạn như mặt thị lực, lưng ngồi… Mặt khác ngoài tư thế viết và cách cầm bút, cũng cần phải chuẩn bị một số kiến thức viết tay cần thiết. Ví dụ cấu thành cơ bản của từ ngữ, kết cấu bố cục bài viết… Làm bậc cha mẹ, từ khi trẻ buổi đầu đi học, chúng ta phải bắt đầu dạy trẻ tư thế ngồi viết chuẩn xác, đồng thời phải hướng dẫn cả việc bảo vệ thị lực, phương pháp viết… Nhưng vấn đề nằm ở chỗ khi trẻ chính thức bước vào lớp một, bố mẹ đã để trẻ tự viết tập. Thông thường, bố mẹ đặc biệt coi trọng việc dạy trẻ trước khi vào học. Tuy nhiên đó là một sai lầm. Trước hết phải vào học đã, vì nếu không được hướng dẫn chuyên ngành, một khi trẻ cầm bút lên sẽ làm sai ngay. Nếu đã hình thành tư thế không đúng trước khi nhập học, thầy cô sẽ rất khó sửa chữa. Do thịt da trẻ vẫn chưa phát triển toàn diện, nên cố gắng đừng ép trẻ phải học viết trước khi nhập học chính thức. Cho tới nay, thói quen cầm bút của rất nhiều người lớn đã chưa chắc là đúng đắn. Mặt khác, trong giáo dục, việc viết chữ phải được tiến hành nghiên cứu theo một phương diện chuyên môn. Nếu biết hướng dẫn trẻ viết chữ một cách khoa học, trẻ sẽ được nâng cao rất nhanh và thu được kết quả lớn.
Thầy giáo Trình cho rằng dạy trẻ thói quen viết chữ cẩn thận có thể gồm những quá trình sau: 1, kích thích. Kể cho trẻ nghe tác dụng của việc viết chữ đẹp, để trong nội tâm, trẻ có nhu cầu phải viết chữ đẹp. 2, khen. Nên khen những chữ trẻ viết đẹp. Và dù trẻ có biết rất xấu đi chăng nữa, cũng phải tìm ra chữ nào viết đỡ nhất. 3, giúp đỡ. Việc giúp đỡ nhất định phải có tính khoa học. Chữ viết trước hết là kết cấu, thứ hai là nét bút, thứ ba là những vạch cách. Nếu kết cấu chữ bị xấu đi một tí, sẽ kéo theo là chữ rất xấu. Nhưng hiện nay có rất nhiều sinh viên phần lớn lại mắc lỗi ở nét bút. Điều này chủ yếu là do hàng ngày thiếu cảm nhận về cái đẹp, hoặc không để tâm, hoặc chưa phân tích đủ hướng cơ bản của nét bút đối với chữ, thiếu nhận thức. Vì vậy muốn viết được chữ đẹp cần phải chịu khó bỏ công sức luyện tập. 4, thành quả. Để người học hoàn toàn chuyển biến được thói quen viết chữ, cần phải kiên trì. Phải bắt đầu luyện tập viết từ một, hai chữ, dần dần viết cho chúng được đẹp lên. Sau khi đã có thói quen này, người viết sẽ thấy ngay được hiệu quả. 5, nhấn mạnh. Đối với trẻ tập viết cần có lòng kiên nhẫn. Giáo dục là một quá trình hình thành từ từ.
Những yêu cầu cơ bản để hình thành nên thói quen viết chữ cẩn thận là:
Giúp trẻ xây dựng được thái độ tốt. Chữ có viết được đẹp hay không là vấn đề về trình độ, nhưng có công việc có hoàn thành hay không là vấn đề về thái độ. Chữ viết là biểu hiện bên ngoài do cuộc sống nuôi dưỡng thành. Quá trình viết chữ cũng là quá trình nuôi dưỡng con người, quá trình nuôi dưỡng tính cách con người và quá trình điều khiển tâm tư tình cảm.
Viết chính xác, viết nhanh, viết đẹp. Cái được gọi là “chính xác” ở đây chính là sự chính xác về các dấu, chữ viết rõ ràng, đọc hiểu được. Cái được gọi là “viết nhanh” ở đây vì viết chữ là một dạng năng lực điều chỉnh não và tay. Do vậy cần phải tranh thủ trong vòng 30 phút để có thể viết ngay ngắn đầy một trang giấy. Cái được gọi là “đẹp” tức là tư thế ngay ngắn. Viết chữ đẹp sẽ dần hình thành được phong cách riêng.
Related Posts
No related posts.
